Ambulans Personelinin Görev ve Sorumlulukları: Mesul Müdürden Sürücüye

Bir ambulans hizmeti, yalnızca araç ve ekipmandan ibaret değildir. Hizmetin kalitesini belirleyen en kritik unsur, ambulansta ve çağrı merkezinde görev yapan personelin yetkinliği ve sorumluluk bilincidir. 2025 yılında yürürlüğe giren Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği, her bir personel rolünü — mesul müdürden sürücüye kadar — net görev ve sorumluluk tanımlarıyla düzenlemektedir. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Bu yazıda, ambulans servislerinde görev yapan personel rollerini ve yönetmelikteki karşılıklarını açıklıyoruz.

Mesul Müdür: İdari Sorumluluk (Madde 14)

Mesul müdür, ambulans servisinin en üst düzey idari yetkilisidir. Yönetmeliğin 14. maddesine göre mesul müdürün başlıca sorumlulukları şunlardır: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

• Müdürlük muhataplığı: İl Sağlık Müdürlüğü ile tüm resmi yazışmaları ve denetim süreçlerini yürütür.
• Hizmet kalitesi: Ambulans servisinin yönetmeliğe uygun faaliyet göstermesini sağlar.
• Personel yönetimi: Personelin niteliklerinin yönetmelik gereksinimlerini karşılamasından sorumludur.
• Kayıt ve arşiv: Vaka kayıtları, personel belgeleri, araç bakım kayıtları ve denetim tutanaklarının düzenli tutulmasını denetler.
• Sterilizasyon ve hijyen: Araçların dezenfeksiyonu ve tıbbi malzemelerin steril muhafazasının sağlanmasını takip eder (Madde 14/2-h). [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı
• Bakım ve kalibrasyon: Tıbbi cihazların düzenli bakım ve kalibrasyonunun yapılmasını gözetir (Madde 30/s). [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

Bu görev için hekim, Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri (paramedik/AABT) veya Acil Tıp Teknisyeni (ATT) unvanına sahip kişiler atanabilir (Madde 4 tanımı ve Madde 14). [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Mesul müdür ve mesul müdür vekili, aynı anda ambulans hekimi olarak görev yapamaz (Madde 14). [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

Danışman Hekim: Tıbbi Rehberlik (Madde 15/1)

Danışman hekim, ambulans ekibine tıbbi konularda rehberlik eden uzmandır. Yönetmeliğin 15. maddesinin 1. fıkrasına göre: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

• Gündüz saatlerinde çağrı merkezinde fiziken bulunur.
• Diğer zamanlarda (gece, hafta sonu, tatil) telefon veya telsiz aracılığıyla ulaşılabilir durumda olmalıdır.
• Ambulans ekibinin olay yerinde karşılaştığı karmaşık vakalarda tıbbi karar desteği sağlar.
• Tedavi protokollerinin uygulanmasını uzaktan koordine edebilir.

Bu rolün varlığı, ambulans ekibinin sahada yalnız kalmadığının ve kritik anlarda uzman tıbbi desteğe erişebildiğinin güvencesidir.

Ekip Sorumlusu: Saha Koordinasyonu (Madde 15/2)

Ekip sorumlusu, ambulansta sahada görev yapan personelin koordinatörüdür. Yönetmeliğin 15. maddesinin 2. fıkrasına göre: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

• Olay yerindeki vaka yönetimini koordine eder.
• Ekip üyelerine görev dağılımı yapar.
• Danışman hekim ve çağrı merkezi ile iletişimi sürdürür.
• Hastanın değerlendirilmesi, müdahale ve nakil kararlarında birincil sorumludur.

Bu görevde olan kişi ambulanstaki en deneyimli sağlık personeli olmalıdır; genellikle hekim, Acil Tıp Teknisyeni (ATT) veya deneyimli bir paramedik bu görevi üstlenir.

Çağrı Karşılayıcı: İlk Temas Noktası (Madde 15/3)

Çağrı karşılayıcı, ambulans hizmetinin ilk temas noktasıdır. Vatandaşın ambulans çağrısını alan ve değerlendiren kişidir. Yönetmeliğin 15. maddesinin 3. fıkrasına göre: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

• Gelen çağrıları değerlendirir: hastanın durumu, konumu ve ihtiyacı hakkında bilgi toplar.
• Uygun ambulans türünü belirleyerek ambulans sevkini gerçekleştirir.
• Vakayı Acil Sağlık Otomasyon Sistemi (ASOS) üzerinden Sağlık Komuta Kontrol Merkezi'ne (SKKM) bildirir.
• Çağrının reddedilmesi durumunda hastayı 112 veya uygun bir sağlık kuruluşuna yönlendirmekle yükümlüdür.

Personel oranı: Yönetmelik (Madde 15/3), çağrı merkezinde her vardiya için on ambulansa kadar en az bir çağrı karşılayıcı bulundurulmasını, sonrasındaki her on ambulans için en az bir çağrı karşılayıcı eklenmesini öngörür. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Bu oran, çağrıların bekletilmeden karşılanmasını sağlamaya yöneliktir. Acil Sağlık Otomasyon Sistemi (ASOS), çağrı karşılayıcının bu yükümlülüklerini dijital olarak izleyen Sağlık Bakanlığı sistemi olarak personel görevlendirmelerini de kayıt altına alır. [5]Kaynak: Acil Sağlık Otomasyon Sistemi (ASOS) Projesi — Personel ve Görev Yönetim Modülü — T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık ve Afet Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Sağlık Personeli: Sahada Müdahale (Madde 4/s, Madde 7)

Ambulansta görev yapan sağlık personeli, yönetmeliğin 4. maddesinin (s) bendinde tanımlanmıştır. Bu tanıma göre ambulans sağlık personeli şu unvanlardan birine sahip olmalıdır: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

• Hekim (pratisyen veya uzman)
• Hemşire
• Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri (Paramedik / AABT) — Ön lisans mezunu, ileri yaşam desteği uygulayabilir
• Acil Tıp Teknisyeni (ATT) — Mesleki teknik lisesi mezunu, Bakanlıkça belirlenen modül eğitimlerini tamamlamış olmalıdır [2]Kaynak: Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG-24/6/2025-32936) — Resmî Gazete

Yönetmeliğin Madde 7(1)(a) hükmüne göre "Acil yardım ambulanslarında en az üç kişiden oluşan ambulans ekibi görev yapar. Ambulans ekibinde en az bir hekim veya acil tıp teknikeri veya...acil tıp teknisyeni ile diğer bir sağlık personeli ve bir sürücü bulunur." [3]Kaynak: Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği — Madde 7(1)(a) ve Madde 18(1) (Mevzuat Bilgi Sistemi konsolide metin) — T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi Ambulans türüne göre zorunlu personel sayısı değişir: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

Haziran 2025 değişikliğiyle (Madde 7/4) ambulanslarda görev yapacak tüm sağlık personeline Bakanlıkça belirlenen eğitimlerin tamamlatılması zorunlu hale getirilmiştir. [2]Kaynak: Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG-24/6/2025-32936) — Resmî Gazete Türkiye Acil Tıp Derneği'nin hastane öncesi sağlık hizmetleri programı da, çalışan profesyonellerin "eğitim ve gelişimini desteklemekte" olduğunu açıkça vurgulamaktadır [4]Kaynak: Hastane Öncesi Sağlık Hizmetleri — Eğitim ve Mesleki Gelişim Çerçevesi — Türkiye Acil Tıp Derneği (TATD) — yönetmeliğin yeni eğitim yükümlülüğü bu çizgiyle uyumludur. Dünya Sağlık Örgütü ise hastane öncesi ekiplere yönelik küresel "prehospital toolkit" rehberinde, mesleki yetkinliklerin yapılandırılmış eğitim programlarıyla sürdürülmesini önerir. [6]Kaynak: WHO Emergency & Critical Care: prehospital provider competencies — World Health Organization

Sürücü: Güvenli Ulaşım (Madde 4/ş)

Ambulans sürücüsü, yalnızca araç kullanmakla kalmaz; yönetmelik, sürücüye de belirli yetkinlikler arar. Madde 4/ş kapsamında: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

• Geçerli sürücü belgesi (araç sınıfına uygun) zorunludur.
• Sürücü aynı zamanda sağlık personeli olmalı veya ilk yardım eğitimi almış olmalıdır. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı
• Sürücünün, acil sürüş koşullarında güvenli araç kullanımı konusunda deneyimli olması beklenir.

Bu düzenleme, ambulans sürücüsünün gerektiğinde ekibe destek olabilecek temel sağlık bilgisine sahip olmasını amaçlar.

Kıyafet Zorunluluğu (Madde 21)

Yönetmeliğin 21. maddesi, ambulans personelinin kıyafetlerine ilişkin standartlar belirler: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

• Personel kıyafetinde unvanı (hekim, Acil Tıp Teknisyeni (ATT), hemşire, sürücü vb.) açıkça belirtilmelidir.
• Ambulans servis adı kıyafet üzerinde yer almalıdır.
• Servisin iletişim bilgileri (telefon numarası) görünür olmalıdır.
• Kıyafetler temiz, düzenli ve profesyonel görünümde olmalıdır.

Bu zorunluluk, vatandaşların ambulans personelini kolayca tanımasını ve güvenilirliğini teyit edebilmesini sağlar.

Kimlik Kartı Zorunluluğu (Madde 22)

Yönetmeliğin 22. maddesi, ambulans servisinde görev yapan tüm personelin kimlik kartı taşımasını zorunlu kılar: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

• Kimlik kartında personelin adı, soyadı, unvanı ve fotoğrafı bulunur.
• Kartın üzerinde ambulans servisinin adı ve İl Sağlık Müdürlüğü onayı yer alır.
• Personel, görev sırasında kimlik kartını görünür şekilde taşımalıdır.
• Denetim sırasında kimlik kartı ibraz edilmek zorundadır.

Nova Ambulans Personel Standartları

Nova Ambulans olarak ekibimiz, yönetmeliğin öngördüğü tüm personel standartlarını karşılar. Ambulanslarımızda deneyimli Acil Tıp Teknisyenleri (ATT), hemşireler ve sürücüler görev yapmaktadır. Tüm personelimiz düzenli eğitim programlarına katılır, güncel sertifikalara sahiptir ve yönetmeliğe uygun kıyafet ve kimlik kartı taşır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ambulansta mutlaka doktor bulunmak zorunda mıdır?

Hayır. Acil yardım ambulanslarında hekim yerine Acil Tıp Teknisyeni (ATT) veya Bakanlıkça belirlenen eğitimleri tamamlamış teknisyen de görev yapabilir. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Hasta nakil ambulanslarında ise bir sağlık personeli (hemşire, Acil Tıp Teknisyeni (ATT) vb.) yeterlidir.

Çağrı karşılayıcı sağlık personeli olmak zorunda mıdır?

Yönetmelik, çağrı karşılayıcının sağlık alanında eğitim almış olmasını öngörür; ancak hekim olması zorunlu değildir. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Önemli olan, çağrıyı doğru değerlendirebilecek ve uygun ambulans sevkini yapabilecek yetkinliğe sahip olmasıdır.

Ambulans sürücüsünün sağlık eğitimi olması gerekir mi?

Evet. Yönetmeliğe göre ambulans sürücüsü, sağlık personeli olmalı veya en azından ilk yardım eğitimi almış olmalıdır (Madde 4/ş). [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Bu sayede sürücü, gerektiğinde ekibe destek olabilir.

Mesul müdür mutlaka hekim olmak zorunda mıdır?

Hayır. Yönetmeliğe göre mesul müdür; hekim, Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri (paramedik/AABT) veya Acil Tıp Teknisyeni (ATT) olabilir. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Yönetmelik, mesul müdür ve danışman hekim rollerinin aynı kişide birleşmesini açıkça düzenlememiştir; danışman hekim ise hekim unvanı gerektirir (Madde 15/1). [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

Personel kıyafetinde hangi bilgiler bulunmalıdır?

Yönetmeliğin 21. maddesine göre kıyafette personelin unvanı, ambulans servis adı ve servisin iletişim bilgileri yer almalıdır. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Ayrıca her personel, fotoğraflı kimlik kartını görev sırasında görünür biçimde taşımak zorundadır (Madde 22).