Kalp Krizi Belirtileri ve Hemen Yapılması Gerekenler

Kalp krizinin en sık belirtileri şunlardır: göğüste birkaç dakikadan uzun süren ya da geçip yeniden başlayan baskı, sıkışma veya ağırlık hissi 56; sol kola, omuza, boyna, çeneye veya sırta yayılan ağrı; nefes darlığı; soğuk terleme; mide bulantısı ve halsizlik. Kadınlarda, yaşlılarda ve diyabet hastalarında göğüs ağrısı olmadan yalnızca bulantı, sırt ağrısı ya da aşırı yorgunluk görülebilir. Bu belirtilerden biri varsa beklemeden ambulans çağırın.

Kalp krizi (miyokard enfarktüsü), kalp kasını besleyen koroner damarların ani tıkanması sonucu gelişen ve dakikalar içinde hayati risk oluşturabilen bir acil sağlık durumudur 12. Kalp krizinde "altın saatler" olarak bilinen ilk dakikalar, kalıcı hasarın önlenmesi için hayati önem taşır 3. Dünya Sağlık Örgütü'nün (World Health Organization, WHO) 2022 verilerine göre dünyada kardiyovasküler hastalıklar yıllık 19,8 milyon ölüme yol açıyor — küresel ölümlerin yaklaşık %32'si 7.

Kalp Krizi (Miyokard Enfarktüsü) Nedir?

Kalp krizi, kalbe oksijen ve besin taşıyan damarlarda meydana gelen tıkanıklık sonucu kalp kasının oksijensiz kalmasıdır. Tıbbi adıyla Miyokard Enfarktüsü, kalp kası dokusunun geri dönüşsüz hasar görmeye başlaması anlamına gelir. Ani yüz kayması veya konuşma bozukluğu görürseniz felç belirtileri ve FAST testi rehberimize bakın.

Önemli: Kalp kası kendini yenileyemez 34. Oksijensiz geçen her dakika, kalpte kalıcı hasar riskini artırır. Bu nedenle ambulans çağırmak için "emin olmayı" beklemeyin.

En Sık Görülen Kalp Krizi Belirtileri

Belirtiler kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bazı hastalarda çok şiddetli bir tablo varken, bazılarında (özellikle yaşlılar ve diyabet hastaları) daha hafif seyredebilir.

1. Göğüs Ağrısı ve Baskı Hissi

Hastaların büyük çoğunluğunda görülen en tipik belirtidir 2. American Heart Association ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Centers for Disease Control and Prevention, CDC) her iki kurum da göğüs ağrısının "birkaç dakikadan uzun sürebileceğini, geçip yeniden başlayabileceğini" vurguluyor 56.

• Niteliği: Bıçak saplanır gibi değil, daha çok "fil oturmuş gibi" bir ağırlık, baskı veya sıkışma hissidir. Ancak farklı nitelikteki ağrılar da ciddiye alınmalıdır.
• Süresi: Birkaç dakikadan uzun sürebilir ya da geçip yeniden başlayabilir; dinlenmekle geçmeyebilir 56. Amerikan Kalp Derneği'nin (American Heart Association, AHA) net kuralı: "Kalp krizi uyarı işaretleri varsa 911'i (Türkiye için 112'yi) arayın" 5.
• Yayılımı: Ağrı sol kola, omuza, boyna, çeneye veya sırta yayılabilir.

2. Nefes Darlığı

Göğüs ağrısı olmasa bile, kişi sanki bir maraton koşmuş gibi nefes nefese kalabilir. Nefes darlığı göğüs rahatsızlığıyla birlikte ya da tek başına görülebilir 5.

3. Soğuk Terleme ve Solukluk

Vücudun strese girmesiyle birlikte ani boşalan soğuk ter (ölüm teri olarak da bilinir) ve cilt renginin grileşmesi önemli bir işarettir.

4. Mide Bulantısı ve Hazımsızlık

Özellikle kadınlarda ve diyabet hastalarında, göğüs ağrısından ziyade şiddetli mide bulantısı, kusma veya hazımsızlık şikayeti ön planda olabilir. Bu durum sıklıkla mide üşütmesiyle karıştırılır ve zaman kaybına neden olur.