Açık Hava Etkinliklerinde Sağlık ve Ambulans Planlaması

Konser, festival, yürüyüş, koşu etkinliği… Açık havada kalabalıkları bir araya getiren her organizasyon, beraberinde sağlık risklerini de getirir. Sıcak çarpması, bayılma, travma, kalp krizi gibi durumlar saniyeler içinde gelişebilir 3. Organizatör perspektifinden bakıldığında etkinlik ambulansı ve sağlık planlaması mülki amirin talebine ve risk değerlendirmesine bağlı olarak planlanması gereken bir tedbirdir.

Hızlı Cevap. Dünya Sağlık Örgütü "kitlesel toplanma" (mass gathering) kavramını sabit bir katılımcı sayısıyla değil, ev sahibi topluluğun, şehrin veya ülkenin planlama ve müdahale kaynaklarını zorlayacak ölçüde insanın belirli bir yerde, belirli bir amaçla bir araya gelmesi olarak tanımlar 4. İkincil literatürde sık geçen "1.000+ katılımcı" yalnızca örnek bir ölçüttür ve bağlama göre değişir. Türkiye'de 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu, toplantı yerinde ambulans bulundurulmasını mülki amirin talebi ve yetkisine bağlar; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ise işverene çalışanları için sağlık ve güvenlik tedbiri alma yükümlülüğü getirir 23. Yenikapı, Maltepe Sahil veya Atatürk Olimpiyat Stadyumu gibi büyük alanlarda en az bir Acil Yardım Ambulansı ve ekibi, gezici ekip ve sahada ilk yardım çadırı planlaması başlangıç seviyesidir; risk düzeyine göre talep üzerine hekim eklenir.

İstanbul'da Açık Hava Etkinlik Mekânları ve Risk Profilleri

İstanbul'un tipik etkinlik alanları farklı ölçeklerde, farklı sağlık planları gerektirir:

• Yenikapı Etkinlik Alanı (Fatih): Çok büyük miting kalabalıkları; birden fazla ambulans, Acil Tıp Teknisyeni (ATT)/paramedik gezici ekipler ve denizden tahliye senaryosu için ek koordinasyon.
• Maltepe Sahil Etkinlik Alanı: Geniş kalabalıklar; uzun sahil aksı nedeniyle alan içine birden çok sağlık noktası gerekir.
• Atatürk Olimpiyat Stadyumu (Başakşehir): Stadyum etkinliklerinde sahaya yakın konuşlanan bir ambulans ve medikal oda için sağlık ekibi planlanır.
• Demirören sahnesi, Ülker Stadyumu, Vodafone Park, Volkswagen Arena: Konser yoğunluğunda alkol/dehidratasyon vakaları artar, mobil ekipler "barikatın iki yanında" konuşlanır.
• Belgrad Ormanı koşu parkurları, Caddebostan-Maltepe sahil yolu maraton güzergâhları: Hareketli noktalı sağlık planı, motosiklet Acil Tıp Teknisyeni (ATT) ekibi ve iki uçlu ambulans yerleşimi gerekir.

Neden Etkinlikte Ambulans Bulundurmalısınız?

Kalabalık her yerde risk artar 4. Özellikle:

• Yüksek tempolu konser ve festivallerde
• Uzun süre ayakta kalınan miting ve yürüyüşlerde
• Koşu, bisiklet, futbol gibi spor organizasyonlarında

şu durumlarla sık karşılaşılır:

• Bayılma, tansiyon düşmesi
• Dehidratasyon (sıvı kaybı) ve sıcak çarpması 13
• Düşme, burkulma, kırık gibi travmalar
• Alerjik reaksiyonlar ve astım atakları

Sahada hazır bekleyen bir ambulans ve sağlık ekibi, ilk müdahaleye başlama süresini kısaltır ve hastanın hastaneye ulaştırılmasını hızlandırır 4.