Ambulansta Bulunması Gereken Ekipmanlar: Güncel Yönetmelik Gereksinimleri
Ambulanslarda bulunması zorunlu teknik ve tıbbi ekipmanların tam listesi. Ek-1 ve Ek-2 donanım standartları, sterilizasyon gereksinimleri ve kalibrasyon zorunlulukları ile Ek-4 ilaç ve serum listesi hakkında güncel yönetmelik bilgileri.
- Tıbbi inceleme
- Nova Ambulans Sağlık KuruluSağlık Kurulu katkısıyla hazırlandı. Yapay zekâ destekli taslak.
- Yayın tarihi
- Son inceleme
- Okuma süresi
- 10 dk
Hızlı özet
- Teknik Donanım: Işıklı/sesli uyarı, araç takip sistemi, kamera ve telsiz zorunludur.
- Tıbbi Donanım: Defibrilatör, monitör, ventilatör, oksijen sistemi ve travma seti her acil yardım ambulansında bulunmalıdır.
- Muhafaza: Cihaz ve malzemelerin uygun şekilde ve steril muhafazasını mesul müdür kontrol eder (Madde 14/2-h).
- İlaçlar: Ambulansta bulunacak ilaç ve serumlar yönetmeliğin Ek-4 listesinde ambulans türüne göre sayılarıyla belirlenir.
- Bakım ve Kalibrasyon: Tüm tıbbi cihazların düzenli bakım, onarım ve kalibrasyonu zorunludur (Madde 30/s).
Bu yazıda (8 başlık)
Bir ambulansın yalnızca siren ve ışıklardan ibaret olmadığını bilmek önemlidir. Ambulansların içinde, olay yerinden hastaneye kadar olan süreçte hayat kurtarabilecek düzeyde teknik ve tıbbi donanım bulunmalıdır. 2025 yılında yürürlüğe giren Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği, ambulansın araç özelliklerini Ek-1'de, tıbbi cihaz ve malzemeleri Ek-2'de, ilaç ve serumları Ek-4'te tanımlar; 24 Haziran 2025 değişikliği bu üç eki de yeniledi. 12 Bu yazıda, yönetmeliğin öngördüğü zorunlu ekipmanları teknik ve tıbbi olmak üzere iki ana başlıkta, ardından Ek-4'teki ilaç listesini inceliyoruz.
Teknik Donanım Gereksinimleri
Ambulansın araç olarak özellikleri Ek-1'de düzenlenir; araç takip cihazı, kamera ve mobil cihaz paketleri ile telsiz ise Ek-2'deki listede yer alır ve 20. madde kapsamında çalışır durumda tutulur. 12
Araç Özellikleri (Ek-1)
- Kara ambulansı olarak kullanılacak araç 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na uygun olmalıdır. İlk kez ambulans ruhsatı alacak araç ulusal araç tip onaylı üretilmiş olmalı ve ilk tescilinden itibaren altmış ay geçmemiş olmalıdır. 2
- Yeni tescil edilecek her ambulans için TS EN 1789 standardına uygunluk belgesi düzenlenir; ambulanslar ilk tescil yılındaki TS EN 1789 standardına göre kontrol ve muayene edilir. 2
- Altmış ayı dolduran ambulansın hizmeti, Türk Standardları Enstitüsü veya yetkilendirdiği kurumlarca üç yılda bir yapılan periyodik kontrol ve Ek-2 ile Ek-4'e göre yapılan muayene sonucunda, ilk tescilden itibaren iki yüz kırk aya kadar Müdürlükçe uzatılabilir. 2
- Hasta kabini, TSE muayene formundaki asgari ölçülerde olmalıdır; sedye üstünde tavanda elle tutunma yeri ve hasta kabininde kilitlenebilir ilaç bölümü bulunur. 2
- Hasta nakil ambulanslarının üzerinde "Ambulans" ibaresi yer alamaz; bu araçlarda "Hasta Nakil" yazar. 2
Işıklı ve Sesli Uyarı Sistemleri
- Acil yardım ve yoğun bakım ambulanslarındaki ışıklı ve sesli uyarı sistemleri ulusal düzenlemelerle uyumlu olmalıdır (Ek-1). 2
- Hasta nakil ambulansları için 24 Haziran 2025 değişikliği mavi renkli, sökülüp takılabilir ışıklı uyarı cihazı ve sesli uyarı sistemi öngörmüştür. 2 Ancak bu düzenlemeyi içeren Madde 5/1-a-2 alt bendinin yürütmesi, Danıştay Onuncu Dairesinin 9/2/2026 tarihli ve E.:2025/4300 sayılı kararıyla durdurulmuştur. 8
Araç Takip Sistemi (GPS)
- Her ambulansta özellikleri Bakanlıkça belirlenen araç takip cihazı bulunur (Ek-2). 2
- Ambulanslar, Bakanlıkça belirlenen araç takip sistemi üzerinden anlık olarak izlenir (Madde 26/2). 1
- Vaka müdahale sürelerinin ölçülmesinde ve denetim süreçlerinde kritik bir veri kaynağıdır.
Kamera Sistemi
- Her ambulansta özellikleri Bakanlıkça belirlenen kamera cihaz paketi bulunur (Ek-2). 2
- Kamera cihaz paketi, mobil cihaz paketi ve araç takip cihazı hizmet süresi boyunca çalışır ve takip edilebilir durumda tutulur (Madde 20/6). 1
İletişim Donanımı
- Mobil cihaz: Vaka bildirim formlarının (Ek-12) dijital ortamda doldurulması ve Acil Sağlık Otomasyon Sistemi'ne (ASOS) iletilmesi için kullanılır; cihaza erişilememesi hâlinde form fiziki olarak doldurulabilir. 1
- Telsiz: Her ambulansta araç telsiz ve anten sistemi bulunur (Ek-2). Ambulans göreve sevk edildiği anda VHF veya UHF bant araç telsizi açılır ve görev bitimine kadar açık tutulur (Madde 20/4). 12
Tıbbi Donanım Gereksinimleri
Tıbbi cihaz, araç-gereç ve malzemeler Ek-2'de 47 kalem halinde, ambulans türüne göre asgari sayılarıyla sayılır. Bir acil yardım ambulansında bulunması gereken başlıca tıbbi ekipmanlar: 2
Kardiyak ve İzleme Ekipmanları
- Defibrilatör/Monitör: Kalp ritmini izlemek ve gerektiğinde defibrilasyon (şok) uygulamak için kullanılır; yönetmelik listesinde "bifazik defibrilatör (monitörlü)" olarak yer alır. 1
- Pulse Oksimetre: Kan oksijen saturasyonunun anlık takibi için zorunludur.
- Tansiyon Aleti: Sabit tansiyon aleti ile yetişkin ve pediatrik boy portatif tansiyon aleti, stetoskoplarıyla birlikte.
- Diğer: Temassız dijital ateş ölçer ve kan şekeri ölçüm cihazı.
Solunum Desteği Ekipmanları
- Oksijen Sistemi: Taşınabilir ve sabit oksijen tüpleri, akış ölçerler ve çeşitli boyutlarda oksijen maskeleri. 1
- Canlandırma Seti: Çantası içinde balon valf maske seti, laringoskop seti, portatif oksijen tüpü, entübasyon tüpleri, havayolu tüpleri ve oro/nazofaringeal kanüller.
- Aspiratör: Hava yolundaki salgı ve yabancı maddelerin temizlenmesi için portatif ve sabit aspiratör. 1
- Transport Ventilatör: Erişkin ve pediatrik kullanıma uygun, basınca ayarlanabilir, PEEP valfli. 2
Travma ve Acil Müdahale Setleri
- Travma Seti: Boyunluk seti, şişme veya vakum atel seti, traksiyon atel seti, sırt tahtası (örümcek kemer ve baş sabitleyici ile), KED kurtarma yeleği, pelvis sabitleme kemeri. 2
- Kanama Kontrolü: Temel tıbbi malzeme çantası (yüzük kesme makası, turnike, steril spanç, kompres, kanama durdurucu materyal, sargı bezi, elastik bandaj ve plaster) ile taktik turnike. 2
- Yanık Seti: Alüminyum veya jel esaslı yanık örtüsü, yanık sargısı ve kompresler. 2
- Acil Doğum Seti ve kemik içi (intraosseöz) girişim seti. 2
Acil İlaç ve Sarf Malzemeleri
- İlaç ve Serumlar: Ek-2 donanım listesinde değil, yönetmeliğin Ek-4'ünde ayrıca düzenlenir; listenin tamamı aşağıdaki "Ambulansta Bulunması Gereken İlaçlar" bölümündedir. 2
- Damar Yolu Malzemeleri: Serum seti ve intraketler, serum askısı, infüzyon pompası veya enjektör pompası, muhtelif ölçüde enjektör. 2
- İmmobilizasyon Malzemeleri: Vakum sedye ve pompası. 2
Sedye ve Taşıma Ekipmanları
- Ana Sedye: Ana sedye ve kemer seti. 2
- Kombinasyon Sedye: Kombinasyon sedye ve kemer seti. 2
- Faraş (Scoop) Sedye: Omurga yaralanması şüphesinde hastanın yerden alınması için; acil yardım ve yoğun bakım ambulanslarında zorunludur. 2
Ambulans Türüne Göre Farklar (Ek-2)
Ek-2, her kalem için ambulans türüne göre asgari sayı belirler. Aşağıdaki tablo, üç tür arasında farklı olan kalemleri gösterir; "–" o türde zorunlu olmadığını belirtir. 2
| Kalem (Ek-2) | Hasta nakil | Acil yardım | Yoğun bakım |
|---|---|---|---|
| Bifazik defibrilatör (monitörlü) | 1 (yerine otomatik eksternal defibrilatör kullanılabilir) | 1 | 1 |
| Transport ventilatör | 1 (yerine tek kullanımlık otomatik ventilatör kullanılabilir) | 1 | 1 |
| İnfüzyon pompası veya enjektör pompası | – | 1 | 1 |
| Faraş sedye | – | 1 | 1 |
| Traksiyon atel seti | – | 1 | 1 |
| KED kurtarma yeleği | – | 1 | 1 |
| Acil doğum seti | – | 1 | 1 |
| Yanık seti | – | 1 | 1 |
| Kemik içi (intraosseöz) girişim seti | – | 1 | 1 |
| Taktik turnike | – | 1 | 1 |
| Pelvis sabitleme kemeri | – | 1 | 1 |
| Isı izolasyonlu kap | – | 1 | 1 |
| Harici kalp atışı düzenleyici (eksternal pacemaker) | – | İsteğe bağlı | 1 |
| Kapnometri | – | İsteğe bağlı | 1 |
| Toraks drenaj kiti | – | – | 1 |
| Perikardiyal delme kiti | – | – | 1 |
| Merkezi (santral) ven sondası | – | – | 1 |
| Serum askısı | 2 | 2 | 4 |
| Muhtelif ölçüde enjektör | 10 | 10 | 15 |
| Serum seti ve intraketler | 5 | 5 | 10 |
Eksternal pacemaker ve kapnometri başka bir cihazın içinde bütünleşikse ayrıca istenmez. 2 Tablo yönetmeliğin her ambulans türü için öngördüğünü özetler; Nova Ambulans'ın tüm araçları yoğun bakım donanımlı Acil Yardım Ambulansıdır.
Ambulansta Bulunması Gereken İlaçlar (Ek-4)
Yönetmelik, ambulanslarda bulundurulacak asgari ilaç ve serumları Ek-4'te ayrı bir listeyle belirler; liste 24 Haziran 2025 değişikliğiyle yenilenmiştir. 28 Aşağıdaki tablo, kara ambulansları için Ek-4'teki adları ve sayıları aynen aktarır (Ek-4'teki hava ve deniz ambulansı sütunu gösterilmemiştir). İlaçları yalnızca ambulans ekibindeki yetkili sağlık personeli uygular; bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır ve doz ya da kullanım bilgisi içermez.
| Sıra | Serum ve ilaçlar (Ek-4) | Hasta nakil | Acil yardım ve yoğun bakım |
|---|---|---|---|
| 1 | Adrenalin amp 1 mg | 10 | 20 |
| 2 | Lidokain %2 amp | 1 | 2 |
| 3 | Atropin amp 0,5 mg | 3 | 6 |
| 4 | Antihistaminik amp | 2 | 4 |
| 5 | Beta bloker amp | – | 2 |
| 6 | Spazmolitik amp | 1 | 4 |
| 7 | Kalsiyum amp | 1 | 2 |
| 8 | Kortikosteroid amp (deksametazon) (8mg) | 1 | 4 |
| 9 | Kortikosteroid amp (metilprednizolon) (40mg) | 1 | 6 |
| 10 | Diazepam amp* | 1 | 3 |
| 11 | Diltiazem 25 mg amp | – | 2 |
| 12 | Dopamin 200 mg amp | – | 1 |
| 13 | Midazolam 5 mg amp | 1 | 3 |
| 14 | Antiemetik amp* | 1 | 2 |
| 15 | Antiepileptik amp* | – | 2 |
| 16 | Etil klorür sprey | – | 1 |
| 17 | Verapamil amp | – | 2 |
| 18 | Furosemid amp | – | 5 |
| 19 | Amiodaron amp | – | 6 |
| 20 | Analjezik amp (im/iv)* | 5 | 10 |
| 21 | Sodyum Bikarbonat (NaHCo3) amp | 5 | 10 |
| 22 | Nalokson amp | 1 | 1 |
| 23 | Nebul (salbutamol+ipratropium bromür) | 2 | 4 |
| 24 | Anestezik pomad | 1 | 2 |
| 25 | Antimikrobiyal pomad | 1 | 2 |
| 26 | Proton pompa inhibitörü flakon | 3 | 3 |
| 27 | Asetilsalisilik asit tb (kutu) (öncelikli tercih enterik kaplı olmayan) | 1 | 1 |
| 28 | İzosorbid Dinitrat 5 mg tb (kutu) | – | 1 |
| 29 | Kaptopril tb 25 mg (kutu) | 1 | 1 |
| 30 | %20 Dekstroz 150 cc, %10 dekstroz 250 cc, %5 dekstroz 150 cc (her birinden) | 1 | 2 |
| 31 | İzotonik 100 cc, 250 cc, 500 cc (her birinden) | 1 | 2 |
| 32 | Ringer laktat 500 cc | 1 | 2 |
| 33 | Magnezyum sülfat amp | 1 | 2 |
| 34 | Flumazenil 0,5 mg amp | 1 | 2 |
| 35 | Parasetamol flakon | – | 2 |
| 36 | Adenozin amp | – | 10 |
| 37 | Nifedipin 10 mg kapsül (kutu) | – | 1 |
| 38 | Karbetosin 100 mcg/ml amp/flakon | – | 1 |
| 39 | Fentanil amp/flakon* | – | 1 |
* Ek-4'ün dipnotuna göre bu gruptaki ilaçlardan kontrole tabi olanlar, kötüye kullanım riskine karşı ekip sorumlusuna zimmet karşılığı teslim edilir ve kayıtları usulüne uygun olarak tutulur. 2
Muhafaza ve Sterilite (Madde 14/2-h)
Yönetmeliğin 14. maddesinin 2. fıkrasının (h) bendi, mesul müdüre şu görevi verir: ambulansların Ek-1'deki teknik özellikleri koruyup korumadığını, Ek-2, Ek-3 ve Ek-4'teki araç ve gereçlerin tam ve kullanılır durumda olup olmadığını, ihtiyaç duyulan cihaz ve malzemelerin uygun şekilde ve steril olarak muhafaza edilip edilmediğini kontrol etmek ve eksikleri temin etmek. 1
- Hasta kabininde kilitlenebilir bir ilaç bölümü bulunur (Ek-1). 2
- Kontrole tabi ilaçlar ekip sorumlusuna zimmetle teslim edilir ve kayıtları tutulur (Ek-4). 2
Bakım, Onarım ve Kalibrasyon Zorunluluğu
Aynı yönetmeliğin 30. maddesinin 1. fıkrasının (s) bendi ("Yasaklar" başlığı altında) bakım, onarım, test, kontrol ve kalibrasyon işlemi uygulanmayan tıbbi cihazların ambulanslarda kullanılmasını yasaklar. 1 Kalibrasyon işlemleri ise Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik kapsamında ve imalatçının ÜTS'de belirlediği periyoda göre yürütülür: 7
- Defibrilatör, ventilatör, monitör gibi cihazların periyodik bakım takvimi oluşturulmalıdır.
- Kalibrasyon kayıtları arşivlenmeli ve denetim sırasında ibraz edilmelidir.
- Arızalı veya kalibrasyonu geçmiş cihazlarla hizmet vermek yasaktır.
- Acil ilaçların son kullanma tarihleri düzenli olarak kontrol edilmeli, süresi dolanlar derhal değiştirilmelidir.
Nova Ambulans Bu Standartları Nasıl Karşılıyor?
Nova Ambulans 2010'dan beri ambulans hizmeti veriyor. 7 Acil Yardım Ambulansımızın tamamı yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2 listelerindeki ekipmanları taşır. Araçlarımız standart olarak yoğun bakım donanımlı ve ileri yaşam desteği (ALS) ekipmanlıdır; 12 derivasyonlu EKG bu donanımın parçasıdır. Doktor eşliği talep üzerine sağlanır. ASOS'a kayıtlı 63+ sağlık personelimiz (paramedik/ATT/AABT) bulunur (19.10.2026 haftası). Ambulanslarımız, sözleşmeli hastanelerin (ör. Medical Park Göztepe ve Pendik) JCI denetimlerinde JCI denetçileri tarafından da incelenir. Tıbbi cihazlarımızın periyodik bakım ve kalibrasyonları aksatılmaz; her vaka sonrası kapsamlı dezenfeksiyon uygulanır. Araç takip sistemi, kamera kaydı ve Acil Sağlık Otomasyon Sistemi (ASOS) entegrasyonu ile tam şeffaflık sağlıyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
Her ambulansta defibrilatör bulunur mu?
Acil yardım, yoğun bakım ve hasta nakil ambulanslarında evet. Yönetmeliğin Ek-2 listesine göre bu üç türün hepsinde monitörlü bifazik defibrilatör bulunması zorunludur; hasta nakil ambulansında bunun yerine otomatik eksternal defibrilatör kullanılabilir. 12
Ambulans ekipmanlarının bakımı ne sıklıkla yapılır?
Yönetmeliğin 30. maddesinin 1. fıkrasının (s) bendi bir yasak hükmüdür: bakım, onarım, test, kontrol ve kalibrasyon işlemi uygulanmayan tıbbi cihazlar ambulanslarda kullanılamaz; ancak kalibrasyon sıklığını sayı olarak belirtmez. 1 Kalibrasyon periyodu, Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik kapsamında ve Ürün Takip Sistemi'nde (ÜTS) imalatçının belirlediği süreye göre değişir; defibrilatör ve ventilatör gibi kritik cihazlarda bu süre genellikle 6 ila 12 ay arasındadır. 7
Ambulansta bulunan ilaçlar hangi koşullarda muhafaza edilir?
Yönetmelik, hasta kabininde kilitlenebilir bir ilaç bölümü bulunmasını (Ek-1) ve ilaç ile malzemelerin uygun şekilde ve steril olarak muhafazasının mesul müdürce kontrol edilmesini (Madde 14/2-h) öngörür. 12 Kontrole tabi ilaçlar kötüye kullanım riskine karşı ekip sorumlusuna zimmetle teslim edilir ve kayıtları tutulur (Ek-4). 2
Hasta nakil ambulansı ile acil yardım ambulansı ekipman olarak ne kadar farklıdır?
Temel fark, olay yerinde müdahaleye yönelik donanımdadır. Yönetmeliğin Ek-2 listesine göre hasta nakil ambulansında da oksijen sistemi, aspiratör, nabız oksimetresi, canlandırma seti, ventilatör ve defibrilatör zorunludur; bu araçta ventilatör yerine tek kullanımlık otomatik ventilatör, defibrilatör yerine otomatik eksternal defibrilatör kullanılabilir. 12 İnfüzyon pompası, acil doğum seti, yanık seti ve traksiyon atel seti gibi olay yeri ve travma ekipmanları ise yalnızca acil yardım ve yoğun bakım ambulanslarında zorunludur. 2 Farkların tamamı yukarıdaki "Ambulans Türüne Göre Farklar" tablosundadır; görünüm farkları için Kırmızı ve Mavi Şeritli Ambulans yazımıza bakabilirsiniz.
Ambulansın ekipman listesi denetimde nasıl kontrol edilir?
Denetim ekipleri Ek-10/B ambulans denetim formunu kullanır; formda ambulansın Ek-1'deki özelliklere sahip olup olmadığı ve Ek-2, Ek-3, Ek-4'teki tıbbi cihaz, araç-gereç ve ilaçların bulunup bulunmadığı ayrı sorulardır. 12 Bir yıl içinde ilk tespitte ambulans işleten uyarılır ve uygunsuzluğu gidermesi için yedi gün süre verilir; ikinci tespitte yüz bin Türk lirasından az olmamak üzere bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde biri oranında idari para cezası uygulanır; üçüncü tespitte ambulansın yeterlilik belgesi iptal edilir. 2
Kaynaklar
Metindeki numaralar bu listedeki kaynaklara karşılık gelir.
- Araç Muayene Belgeleri ve Periyodik Kontrol (yeni sekmede açılır)TÜVTÜRK Kuzey Güney Taşıt Muayene İstasyonları
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (Kanun No. 6698) — Madde 6 (yeni sekmede açılır)T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi, 7 Nisan 2016
- Emergency and Critical Care (yeni sekmede açılır)World Health Organization (WHO)
Nova Ambulans Sağlık Kurulu
Acil tıp hekimleri, paramedikler ve klinik koordinatörlerden oluşan içerik kurulumuz tarafından dönem dönem incelenir.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez. Acil durumda 112’yi veya 0216 339 00 39’u arayın.
