Ambulansta Bulunması Gereken Ekipmanlar: Güncel Yönetmelik Gereksinimleri

Bir ambulansın yalnızca siren ve ışıklardan ibaret olmadığını bilmek önemlidir. Ambulansların içinde, olay yerinden hastaneye kadar olan süreçte hayat kurtarabilecek düzeyde teknik ve tıbbi donanım bulunmalıdır. 2025 yılında yürürlüğe giren Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği, ambulanslarda bulunması gereken ekipmanları Ek-1 ve Ek-2 listeleriyle ayrıntılı biçimde tanımlamaktadır. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Bu yazıda, yönetmeliğin öngördüğü zorunlu ekipmanları teknik ve tıbbi olmak üzere iki ana başlıkta inceliyoruz.

Teknik Donanım Gereksinimleri

Ambulanslar, güvenli seyir ve etkili koordinasyon için bir dizi teknik donanıma sahip olmak zorundadır. Yönetmeliğin Ek-1 listesine göre zorunlu teknik donanımlar şunlardır: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

Işıklı ve Sesli Uyarı Sistemleri

• Acil yardım ambulanslarında kırmızı renkli ışıklı uyarı cihazı ve siren sistemi bulunur. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı
• Hasta nakil ambulanslarında ise mavi renkli, sökülüp takılabilir ışıklı uyarı cihazı ve sesli uyarı sistemi yer alır. [2]Kaynak: Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG-24/6/2025-32936) — Resmî Gazete
• Işıklı ve sesli uyarı cihazları, ilgili TSE veya uluslararası standartlara uygun olmalıdır.

Araç Takip Sistemi (GPS)

• Her ambulansta araç takip sistemi bulunması zorunludur. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı
• Bu sistem, ambulansın anlık konumunu İl Sağlık Müdürlüğü ve Bakanlık sistemlerine iletir.
• Vaka müdahale sürelerinin ölçülmesinde ve denetim süreçlerinde kritik bir veri kaynağıdır.

Kamera Sistemi

• Ambulansın hasta kabininde ve sürücü kabininde görüntü kayıt sistemi bulunmalıdır. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı
• Kayıtlar, olası itiraz ve denetim durumlarında kanıt niteliği taşır.

İletişim Donanımı

• Mobil cihaz: Vaka bildirim formlarının (Ek-12) dijital ortamda doldurulması ve Acil Sağlık Otomasyon Sistemi'ne (ASOS) iletilmesi için kullanılır; cihaza erişilememesi hâlinde form fiziki olarak doldurulabilir. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı
• Telsiz: Sağlık Komuta Kontrol Merkezi (SKKM) ile kesintisiz haberleşme sağlamak amacıyla telsiz sistemi bulundurulmalıdır. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

Tıbbi Donanım Gereksinimleri

Acil yardım ambulanslarının tıbbi donanım listesi, Ek-2 kapsamında detaylandırılmıştır. Yönetmeliğe göre bir acil yardım ambulansında bulunması gereken başlıca tıbbi ekipmanlar: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

Kardiyak ve İzleme Ekipmanları

• Defibrilatör/Monitör: Kalp ritmini izlemek, gerektiğinde defibrilasyon (şok) uygulamak ve 12 derivasyonlu EKG çekebilmek için kullanılır. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı
• Pulse Oksimetre: Kan oksijen saturasyonunun anlık takibi için zorunludur.
• Tansiyon Ölçer (Dijital ve Manuel): Non-invaziv kan basıncı takibi.

Solunum Desteği Ekipmanları

• Oksijen Sistemi: Taşınabilir ve sabit oksijen tüpleri, akış ölçerler ve çeşitli boyutlarda oksijen maskeleri. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı
• Balon-Valf Maske (Ambu): Yetişkin ve çocuk boyutlarında, solunum durması halinde yapay solunum desteği için.
• Aspiratör: Hava yolundaki salgı ve yabancı maddelerin temizlenmesi için portatif ve sabit aspiratör. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı
• Ventilatör: Mekanik solunum desteği gerektiren hastalar için taşınabilir ventilatör cihazı. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

Travma ve Acil Müdahale Setleri

• Travma Seti: Boyunluklar, kısa ve uzun ateller, omurga tahtası (spine board), KED yeleği, pelvik bağlayıcı. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı
• Kanama Kontrol Seti: Turnike, hemostatik ajanlar, baskılı bandajlar.
• Yanık Seti: Yanık örtüleri ve soğutucu jeller.
• Acil Doğum Seti: Doğum örtüsü, göbek kordonu klempleri ve yenidoğan bakım malzemeleri.

Acil İlaç ve Sarf Malzemeleri

• Acil İlaç Seti: Adrenalin, atropin, amiodaron gibi kardiyak acil ilaçlar; bronkodilatörler; antihistaminikler ve analjezikler. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı
• Damar Yolu Malzemeleri: IV kanüller, serum setleri, infüzyon sıvıları.
• İmmobilizasyon Malzemeleri: Vakumlu ateller, baş immobilizatörü.

Sedye ve Taşıma Ekipmanları

• Ana Sedye: Yükseklik ayarlı, tekerlekli ve kilitlenebilir ana hasta taşıma sedyesi.
• Scoop (Kaşık) Sedye: Omurga yaralanması şüphesinde hastanın yerden güvenle alınması için.
• Sandalye Sedye: Dar merdiven ve koridor geçişlerinde kullanılır.

Sterilizasyon ve Muhafaza Gereksinimleri

Yönetmeliğin 14. maddesinin 2. fıkrasının (h) bendi, ambulans servislerinin sterilizasyon ve dezenfeksiyon konusunda belirli standartlara uymasını zorunlu kılar: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

• Tıbbi malzemelerin steril ambalajlarında muhafaza edilmesi gerekir.
• Her vaka sonrası ambulansın hasta kabini dezenfekte edilmelidir.
• Dezenfeksiyon işlemleri kayıt altına alınır ve denetimlerde kontrol edilir.
• Tek kullanımlık malzemelerin yeniden kullanımı kesinlikle yasaktır.

Bakım, Onarım ve Kalibrasyon Zorunluluğu

Yönetmeliğin 30. maddesinin 1. fıkrasının (s) bendi ("Yasaklar" başlığı altında) bakım, onarım, test, kontrol ve kalibrasyon işlemi uygulanmayan tıbbi cihazların ambulanslarda kullanılmasını yasaklar. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Kalibrasyon işlemleri ise Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik kapsamında ve imalatçının ÜTS'de belirlediği periyoda göre yürütülür: [7]Kaynak: Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik (RG-25/6/2015-29397) — T.C. Sağlık Bakanlığı

• Defibrilatör, ventilatör, monitör gibi cihazların periyodik bakım takvimi oluşturulmalıdır.
• Kalibrasyon kayıtları arşivlenmeli ve denetim sırasında ibraz edilmelidir.
• Arızalı veya kalibrasyonu geçmiş cihazlarla hizmet vermek yasaktır.
• Acil ilaçların son kullanma tarihleri düzenli olarak kontrol edilmeli, süresi dolanlar derhal değiştirilmelidir.

Nova Ambulans Bu Standartları Nasıl Karşılıyor?

Nova Ambulans olarak filomizdeki tüm araçlar, yönetmeliğin Ek-1 ve Ek-2 listelerinde belirtilen ekipmanlarla donatılmıştır. Tıbbi cihazlarımızın periyodik bakım ve kalibrasyonları aksatılmaz; her vaka sonrası kapsamlı dezenfeksiyon uygulanır. Araç takip sistemi, kamera kaydı ve Acil Sağlık Otomasyon Sistemi (ASOS) entegrasyonu ile tam şeffaflık sağlıyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Her ambulansta defibrilatör bulunur mu?

Acil yardım ambulanslarında ve yoğun bakım ambulanslarında defibrilatör/monitör bulundurulması zorunludur. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Hasta nakil ambulanslarında ise temel donanım listesi daha kısıtlıdır; ancak bazı özel ambulans firmaları nakil araçlarında da defibrilatör bulundurur.

Ambulans ekipmanlarının bakımı ne sıklıkla yapılır?

Yönetmeliğin 30. maddesinin 1. fıkrasının (s) bendi bir yasak hükmüdür: bakım, onarım, test, kontrol ve kalibrasyon işlemi uygulanmayan tıbbi cihazlar ambulanslarda kullanılamaz; ancak kalibrasyon sıklığını sayı olarak belirtmez. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Kalibrasyon periyodu, Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik kapsamında ve Ürün Takip Sistemi'nde (ÜTS) imalatçının belirlediği süreye göre değişir; defibrilatör ve ventilatör gibi kritik cihazlarda bu süre genellikle 6 ila 12 ay arasındadır. [7]Kaynak: Tıbbi Cihazların Test, Kontrol ve Kalibrasyonu Hakkında Yönetmelik (RG-25/6/2015-29397) — T.C. Sağlık Bakanlığı

Ambulansta bulunan ilaçlar hangi koşullarda muhafaza edilir?

Acil ilaçlar, üretici önerilerine uygun sıcaklık ve nem koşullarında steril ambalajlarında muhafaza edilir. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Son kullanma tarihleri düzenli olarak kontrol edilir ve süresi dolanlar kullanılmaz.

Hasta nakil ambulansı ile acil yardım ambulansı ekipman olarak ne kadar farklıdır?

Temel fark, tıbbi müdahale kapasitesindedir. Acil yardım ambulanslarında defibrilatör, ventilatör, ileri ilaç seti ve kapsamlı travma donanımı bulunurken, hasta nakil ambulanslarında temel ilk yardım malzemesi, sedye ve oksijen sistemi yeterli görülür. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Detaylı karşılaştırma için Kırmızı ve Mavi Şeritli Ambulans yazımıza bakabilirsiniz.

Ambulansın ekipman listesi denetimde nasıl kontrol edilir?

Denetim ekipleri, Ek-10/B formu üzerinden her bir aracın teknik ve tıbbi donanımını tek tek kontrol eder. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Eksik veya arızalı ekipman tespit edilirse tutanağa geçirilir ve servis hakkında yaptırım uygulanabilir.