SKKM Nedir? Sağlık Komuta Kontrol Merkezi ve Ambulans Koordinasyonu

Türkiye'de bir ambulans çağrısı yapıldığında, arka planda karmaşık bir koordinasyon süreci başlar. Bu sürecin merkezi, SKKM — Sağlık Komuta Kontrol Merkezi'dir. 112 acil çağrı sistemiyle doğrudan entegre olan SKKM, il genelindeki tüm ambulans görevlendirmelerini yönetir ve hem kamu hem özel ambulans servislerini koordine eder. Bu yazıda SKKM'nin ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve özel ambulans hizmetleriyle ilişkisini 2025 yönetmeliği çerçevesinde ele alıyoruz. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

SKKM Nedir?

SKKM, Sağlık Komuta Kontrol Merkezi'nin kısaltmasıdır. Yönetmeliğin 4. maddesinin (r) bendinde tanımlandığı şekliyle: 112 acil çağrı merkezleri bünyesinde yer alan, acil sağlık çağrılarının alınması, değerlendirilmesi ve uygun ambulans ekiplerinin görevlendirilmesinden sorumlu birimdir. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

Her ilin kendi SKKM'si bulunur ve o ildeki tüm ambulans operasyonlarının merkezi yönetimini üstlenir. İstanbul gibi büyükşehirlerde SKKM, aynı anda yüzlerce ambulansı koordine eden büyük ölçekli bir operasyon merkezidir.

SKKM Nasıl Çalışır?

SKKM'nin çalışma döngüsünü adım adım şöyle özetleyebiliriz:

1. Çağrı Alımı ve Değerlendirme

Bir vatandaş 112'yi aradığında çağrı SKKM operatörlerine ulaşır. Operatör, arayan kişiden hastanın durumunu, konumunu ve iletişim bilgilerini alır. Bu bilgiler doğrultusunda vakanın öncelik derecesi belirlenir.

2. Ambulans Görevlendirme (Madde 16, 17)

SKKM, vakaya en uygun ve en yakın müsait ambulansı görevlendirir. Bu görevlendirmede şu kriterler dikkate alınır: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

• Vakanın aciliyet düzeyi
• Ambulansın türü (acil yardım, hasta nakil, yoğun bakım)
• Ambulansın mevcut konumu ve müsaitlik durumu
• Olay yerine tahmini ulaşım süresi

Görevlendirme kararı ASOS (Acil Sağlık Otomasyon Sistemi) üzerinden dijital olarak iletilir ve kaydedilir.

3. Süreç Takibi

Ambulansın yola çıkışından hastane teslimine kadar geçen tüm süre SKKM tarafından izlenir. Gecikme, güzergâh değişikliği veya ekstra destek ihtiyacı gibi durumlarda SKKM anında müdahale ederek koordinasyonu yeniden düzenler.

4. Vaka Sonuçlandırma

Hasta hastaneye teslim edildikten sonra vaka SKKM tarafından sonuçlandırılır ve ilgili tüm veriler ASOS'a kaydedilir.

Özel Ambulans Servislerinin SKKM ile Koordinasyonu

2025 yönetmeliği, özel ambulans servislerinin SKKM ile koordineli çalışmasını zorunlu kılmıştır. Bu koordinasyon birçok boyutu kapsar: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı[2]Kaynak: Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (RG-24/6/2025-32936) — Resmî Gazete

Görevlendirme Takibi

SKKM, gerektiğinde özel ambulans servislerini de görevlendirebilir. Özel ambulans servisleri SKKM'den gelen görevlendirmelere uymakla yükümlüdür. Madde 17 uyarınca görevlendirilen ambulans ekibi, vakayla ilgili tüm bilgileri SKKM'ye raporlamak zorundadır. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

Hizmet Durumu Bildirimi

Özel ambulans servislerinin aşağıdaki durumları derhal SKKM'ye bildirmesi zorunludur: [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

• Ambulansın göreve çıkması
• Ambulansın hizmet dışı kalması (arıza, bakım, personel eksikliği vb.)
• Ambulansın tekrar hizmete girmesi
• Olağandışı durumlar (kaza, ekipman arızası vb.)

Bu bildirimler, SKKM'nin il genelindeki ambulans kapasitesini anlık olarak bilmesini ve acil durumlarda doğru kararlar almasını sağlar.

Vaka Bilgi Paylaşımı

Özel ambulans servislerinin kendi inisiyatifleriyle aldıkları vakaların bilgilerini de SKKM'ye iletmesi gerekir. Bu, ildeki acil sağlık hizmetlerinin bütüncül bir tablosunun oluşturulması açısından kritik öneme sahiptir. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

SKKM'nin Denetim Rolü (Madde 26)

SKKM yalnızca koordinasyon değil, aynı zamanda denetim işlevi de üstlenir. Yönetmeliğin 26. maddesi uyarınca ambulans servislerinin faaliyetleri düzenli olarak kontrol edilir. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı SKKM bu denetim sürecine şu şekillerde katkıda bulunur:

• Süre denetimi: Ambulansın çağrıya yanıt süresi, olay yerine ulaşım süresi ve hastane teslim süresi izlenir.
• Protokol uyumu: Ekiplerin belirlenen müdahale protokollerine uyup uymadığı takip edilir.
• Kapasite kontrolü: Servisin yeterli sayıda ambulans ve personelle faaliyet gösterip göstermediği değerlendirilir.
• Veri tutarlılığı: ASOS kayıtlarının eksiksiz ve doğru olup olmadığı kontrol edilir.

Bu denetim mekanizması, hem kamu hem özel sektördeki ambulans hizmet kalitesinin belirli bir standardın altına düşmemesini güvence altına alır.

SKKM ve ASOS Entegrasyonu

SKKM ile ASOS birbirini tamamlayan iki yapıdır:

Bu süreçte, sKKM kararlarını ASOS verileri üzerinden uygular; ASOS da SKKM'nin görevlendirme, izleme ve sonuçlandırma verilerini kayıt altına alır. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı

SKKM Vatandaş İçin Ne Anlama Gelir?

Sıradan bir vatandaş olarak SKKM ile doğrudan muhatap olmasanız da, bu yapının varlığı şu güvenceleri sağlar:

• Hızlı yanıt: Çağrınız merkezi bir sistem tarafından değerlendirilir ve size en yakın müsait ambulans gönderilir.
• Koordineli hizmet: Kamu ve özel tüm ambulanslar tek bir merkezden yönetilir; kaynak israfı en aza indirilir.
• Denetlenebilirlik: Aldığınız ambulans hizmeti kayıt altındadır. Bir sorun yaşandığında SKKM kayıtları üzerinden inceleme yapılabilir.
• Standart güvencesi: İster kamu ister özel ambulans hizmeti alın, SKKM koordinasyonu tüm servislere aynı standartları uygular.

Sıkça Sorulan Sorular

SKKM ile 112 acil çağrı merkezi aynı şey midir?

Tam olarak aynı değildir. 112 acil çağrı merkezi, vatandaşların telefon ile ulaştığı ilk temas noktasıdır. SKKM ise 112 bünyesinde yer alan ve ambulans görevlendirmelerini koordine eden özel birimdir. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Yani 112'yi aradığınızda SKKM'ye bağlanmış olursunuz.

Özel ambulans servisleri SKKM'ye bağlı mıdır?

Evet. 2025 yönetmeliğine göre tüm özel ambulans servisleri SKKM ile koordineli çalışmak zorundadır. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Görevlendirmeleri takip etmek, hizmet durumu değişikliklerini bildirmek ve vaka bilgilerini paylaşmak yasal yükümlülüklerdir.

SKKM ambulansımın nerede olduğunu takip edebilir mi?

Bunun yanı sıra, evet. SKKM, ASOS entegrasyonu sayesinde görevdeki ambulansların konumunu anlık olarak izleyebilir. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı Bu takip, en yakın ambulansın görevlendirilmesi ve müdahale sürelerinin kısaltılması için kritik önem taşır.

SKKM'ye doğrudan şikayet bildirebilir miyim?

SKKM birincil olarak operasyonel bir koordinasyon merkezidir. Ambulans hizmetiyle ilgili şikayetler genellikle İl Sağlık Müdürlüğü veya ALO 184 Sabim hattı üzerinden iletilir. Ancak şikayet değerlendirmesinde SKKM ve ASOS kayıtları inceleme materyali olarak kullanılır.

Bir şehirde birden fazla SKKM olabilir mi?

Her ilde tek bir SKKM bulunur. Ancak İstanbul gibi büyükşehirlerde SKKM kapasitesi, il nüfusuna ve ambulans sayısına göre ölçeklendirilmiştir. Tüm kamu ve özel ambulanslar aynı SKKM çatısı altında koordine edilir. [1]Kaynak: Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği (RG-8/1/2025-32776) — T.C. Sağlık Bakanlığı