İçeriğe geç
Eğitim

Yaşlı Biri Evde Düştüğünde Ne Yapılmalı? Kaldırmadan Önce 4 Kontrol ve 112 Kararı

Yaşlı bir yakınınız evde düştüğünde onu hemen kaldırmayın. Önce bilincini ve nefesini, sonra başını çarpıp çarpmadığını, kalça ya da bacakta ağrı ve şekil bozukluğu olup olmadığını kontrol edin. Kırık, baş yaralanması ya da kendi başına kalkamama varsa 112'yi arayın; yaralanma yoksa kendi gücüyle yavaşça kalkmasına yardım edin ve aynı hafta hekime gösterin.

Yaşlı Biri Evde Düştüğünde Ne Yapılmalı? Kaldırmadan Önce 4 Kontrol ve 112 Kararı
Hızlı Özet
  • Düşen yaşlıyı hemen kaldırmayın; önce bilinç, nefes, baş ve kalçayı kontrol edin.
  • Kırık şüphesi, baş yaralanması ya da kendi başına kalkamama varsa 112'yi arayın.
  • Kan sulandırıcı kullanan biri başını çarptıysa belirti olmasa da acil servise gidin.
  • Yerde beklerken üstünü örtün, yiyecek ve içecek vermeyin, yalnız bırakmayın.
  • Yaralanmasız düşme de olsa aynı hafta hekime gösterin; düşmeler tekrarlayabilir.

30 Saniyelik Cevap

Yaşlı bir yakınınız evde düştüğünde onu hemen kaldırmayın: önce bilincini ve nefesini, sonra başını çarpıp çarpmadığını, kalçasında ya da bacağında ağrı ve şekil bozukluğu olup olmadığını, son olarak kendi gücüyle kalkıp kalkamayacağını kontrol edin [1][2]. Türkiye'de 112'nin Ocak 2023-Ekim 2025 arasında 65 yaş ve üzeri kişiler için tuttuğu 685.666 düşme kaydının %59,2'si ev ve bakımevi gibi yaşanan mekânlarda gerçekleşti [5]. Bir uyarı: düşen kişinin "iyiyim" demesi yeterli değildir; kalça kırıkları ve baş yaralanmaları ilk dakikalarda sessiz kalabilir [2][7].

  • Bilinç bulanık, nefes sorunlu, kalça ya da bacakta şekil bozukluğu var, başını çarptıktan sonra kustu veya kendi başına kalkamıyor: kıpırdatmayın, 112'yi arayın [1][2][6].
  • Kan sulandırıcı kullanıyor ve başını çarptı: belirti olmasa da aynı gün acil servis [7].
  • Yaralanma yok, kendisi kalkmak istiyor: siz kaldırmayın; yan dönüp dizlerine gelmesine, sağlam bir koltuğa tutunarak yavaşça kalkmasına yardım edin [8].

1 Ekim'de kutlanan Dünya Yaşlılar Günü'nün hemen ardından yazdığımız bu rehber, Türk Kızılay ve T.C. Sağlık Bakanlığı'nın 2025 ilk yardım kitaplarını, 112'nin ulusal düşme verisini ve 2025-2026 tarihli uluslararası kılavuzları bir araya getirerek "yaşlı düştüğünde ne yapılmalı?" sorusunu adım adım yanıtlıyor. İçerik Nova Ambulans Sağlık Kurulu gözetiminde gözden geçirildi.

Türkiye'de Yaşlı Düşmeleri: 112 Kayıtları Ne Gösteriyor?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verisine göre 2024'te 65 yaş ve üzeri nüfus 9.112.298 kişiye ulaştı ve toplam nüfusun %10,6'sını oluşturdu [4]. Aynı bültene göre 1.750.900 yaşlı tek başına yaşıyor; bu kişilerin %74,0'ı kadın [4]. Yalnız yaşayan biri düştüğünde ilk yardımı yapacak kimse yoktur; bu ayrıntıya aşağıda ayrı bir bölüm ayırdık.

Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve Marmara Üniversitesi geriatri ekibinin Eylül 2026'da yayımladığı ulusal çalışma, 112 ambulanslarının gittiği düşmeleri ilk kez bütün Türkiye ölçeğinde inceledi [5]. Öne çıkan bulgular:

Gösterge (112, Ocak 2023-Ekim 2025, 65 yaş ve üzeri) Değer
Toplam düşme kaydı 685.666 [5]
Ev ve bakımevi gibi yaşanan mekânlardaki düşmeler 406.183 (%59,2); bunların 389.764'ü (%96,0) evde [5]
Yaşanan mekânda düşme oranı, 65-74 yaş %49,6 [5]
Yaşanan mekânda düşme oranı, 85 yaş ve üzeri %71,1 [5]
Evde düşüp hastaneye götürülenler %93,3 [5]
İstanbul'daki kayıtlar 101.566 (%14,8); bunların %62,0'ı yaşanan mekânda [5]

Tablo iki şey söylüyor. Birincisi, yaş ilerledikçe düşme evin içine taşınıyor: 85 yaşın üzerinde her 10 düşmeden 7'si yaşanan mekânda oluyor [5]. İkincisi, 112 ekibinin gittiği ev düşmelerinin büyük çoğunluğu hastanede bitiyor; yani ambulans çağrılacak kadar ciddi görünen bir ev düşmesi çoğu zaman gerçekten değerlendirme gerektiriyor [5]. Aynı kayıtlarda kişilerin %96,6'sının bilinci ekip geldiğinde normaldi [5]: bilinci yerinde olması, yaralanmadığı anlamına gelmez.

Kaldırmadan Önce 4 Kontrol: İlk 5 Dakika

Türk Kızılay İlk Yardım Cep Kitabı 2025'in temel kuralı kısadır: "Genel bir kural olarak, hasta/yaralı zorda kalmadıkça hareket ettirilmemelidir." [1] Bu kural, yaşlı bir yakınınızı yerde gördüğünüzde içgüdüsel olarak "hadi kalk" deyip koluna girmenin neden yanlış olduğunu açıklar. Aşağıdaki sıra, Türk Kızılay ve T.C. Sağlık Bakanlığı'nın 2025 kitaplarındaki değerlendirme adımlarını ev düşmesine uyarlar [1][2].

  1. Ortamı ve kendinizi güvene alın. Islak zemin, devrilmiş sandalye ya da ocakta unutulan bir tencere varsa önce onu halledin. Yardım isteyebileceğiniz biri varsa çağırın; T.C. Sağlık Bakanlığı kitabı taşıma ve kaldırmada "öncelikle yardım istenmeli ve ekip halinde hareket edilmelidir" der [2].
  2. Kontrol 1: Bilinç ve nefes. Omzuna dokunup seslenin. Yanıt vermiyor ve normal nefes almıyorsa 112'yi arayın ve Temel Yaşam Desteği (TYD) adımlarına geçin [2]. Yanıt vermiyor ama nefes alıyorsa yine 112'yi arayın; kusma ihtimaline karşı baş, boyun ve gövdeyi aynı hizada tutarak yana çevirin [2]. Doğru çevirme tekniği derlenme pozisyonu rehberimizde adım adım anlatılıyor.
  3. Kontrol 2: Baş ve boyun. "Başını çarptın mı?" diye sorun, saçlı deride şişlik ya da yara arayın. T.C. Sağlık Bakanlığı kitabı baş ve boyun yaralanması olan bir kişide, aksi kanıtlanana kadar omurga yaralanması da olduğunun varsayılmasını ister [2]. Boyun ya da sırt ağrısı varsa kişiyi kıpırdatmayın [1].
  4. Kontrol 3: Kalça, bacak ve kollar. Ağrının yerini sorun, iki bacağı yan yana karşılaştırın. Bacaklardan biri kısa görünüyorsa, ayak dışa dönmüşse, kişi ayağına basamıyor ya da bacağını hiç oynatamıyorsa kırık düşünün [2][3]. T.C. Sağlık Bakanlığı'nın cümlesi nettir: "Bir kemiğin kırılıp kırılmadığından emin değilseniz kırık kabul edin." [2]
  5. Kontrol 4: Kendi gücüyle kalkabilir mi? Yukarıdaki üç kontrolün hepsi temizse ve kişi kendisi kalkmak istiyorsa bir sonraki bölümdeki yönteme geçin. Ağrısı yokken bile kalkmayı denediği hâlde başaramıyorsa onu zorlamayın ve 112'yi arayın [6][8].
  6. Ne olduğunu sorun. Kayıp mı düştü, başı mı döndü, yoksa bir an kendinden mi geçti? T.C. Sağlık Bakanlığı kitabı hasta ya da yaralıya "Size ne oldu?" ve "Herhangi bir yerin incindi mi?" diye sorulmasını, teşhis işinin ise doktora bırakılmasını ister [2]. Düşmeden önce bayılma yaşandıysa bu bilgi hekim için önemlidir; bayılma rehberimiz bu ayrımı ayrıntılı anlatır.

Bu kontroller sırasında kişiye su dahil hiçbir şey içirmeyin ve yedirmeyin; Türk Kızılay kırık şüphesinde bunu açıkça yasaklar [1].

Kaldırmalı mı, 112 mi, Hekim mi? Karar Tablosu

T.C. Sağlık Bakanlığı kitabı 112'nin ne zaman aranacağını üç soruyla özetler: Durum yaşamı tehdit ediyor mu? Daha da kötüleşebilir mi? Hasta ya da yaralının hareket ettirilmesi daha fazla yaralanmaya neden olur mu? Yanıtlardan biri "evet" ya da şüpheliyse 112 aranır [2]. Ev düşmesinde bu üç soru şöyle karşılık bulur:

Ne görüyorsunuz? Ne yapmalı?
Yanıt yok, nefes anormal 112, gerekirse Temel Yaşam Desteği (TYD) [2]
Bilinç bulanık, konuşma bozuk, yüzde kayma, kolda güçsüzlük 112 [2]
Kalça ya da kasıkta şiddetli ağrı, bacakta kısalma, ayak dışa dönük, basamıyor Kıpırdatmayın, 112 [2][3]
Boyun ya da sırt ağrısı Kıpırdatmayın, 112 [1]
Başını çarptı, sonra kustu, baş ağrısı geçmiyor ya da olayı hatırlamıyor 112 [2][7]
Kan sulandırıcı kullanıyor ve başını çarptı, şu an belirtisi yok Aynı gün acil servis; belirti başlarsa 112 [7]
Ağrısı yok ama kendi başına kalkamıyor 112; kaldırmaya çalışmayın [6][8]
Yaralanma yok, kendisi kalktı Gözlem, aynı hafta hekim [6]

Kalça Kırığı Neden Gözden Kaçar?

T.C. Sağlık Bakanlığı kitabı kırık belirtileri arasında hareketle artan ağrıyı, etkilenen uzuvda kısalma ya da bükülmeyi ve "hiç hareket ettirememe (örneğin yürüyememe)" bulgusunu sayar [2][3]. Aynı kitap uyluk kemiği ya da leğen kemiği kırıldığında şok belirtilerinin görülebileceğini ekler; bu belirtiler arasında ciltte soğukluk, solukluk ve nemlilik, hızlı ve zayıf nabız, endişe ve huzursuzluk sayılır [2]. Bu durumda ayakları yukarı kaldırmayın: T.C. Sağlık Bakanlığı kitabına göre kalça ve bacak yaralanmalarında ayakları kaldırmak daha fazla hasara neden olur [2]. "Yürürüm" diyen ama ağrıyan bacağına basamayan birini zorla yürütmeyin. Kırık ve çıkıkta atel ve sabitleme yöntemlerini kırık ve çıkık ilk yardım rehberimizde ayrıca anlattık.

Kan Sulandırıcı Kullanan Biri Başını Çarptıysa

Birleşik Krallık Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmelliyet Enstitüsü'nün (National Institute for Health and Care Excellence, NICE) 2023 baş yaralanması kılavuzu, antikoagülan ya da antiplatelet ilaç kullanan (tek başına aspirin hariç) ve başını çarpan kişinin ambulans ekipleri ile aile hekimleri tarafından hastane acil servisine yönlendirilmesini önerir [7]. Aynı listede yaralanmaya bağlı bilinç kaybı, sonrasında kusma, geçmeyen baş ağrısı ve olay öncesini ya da sonrasını hatırlamama da yer alır [7]. Kanı sulandıran ilaçlar evde sık kullanılır: varfarin, apiksaban, rivaroksaban, edoksaban, dabigatran ve klopidogrel bunlardan bazılarıdır. Hangisini kullandığını bilmiyorsanız ilaç kutularını yanınıza alın. Yaşlıda kafa travmasının sinsi seyrini beyin sarsıntısı rehberimiz ayrıntılı ele alıyor.

Yaralanma Yoksa: Kendi Gücüyle Nasıl Kalkar?

Düşen birine yardım edenler için en net uyarı, Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti'nin (National Health Service, NHS) Mart 2025'te gözden geçirilen düşme sayfasındadır: "Kalkabilecek durumdaysa dikkatlice kalkmasına yardım edin, ama onu kendiniz kaldırmaya çalışmayın." [8] Kollarından çekip ayağa dikmek hem sizin belinizi hem de fark edilmemiş bir kırığı riske atar. Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) düşen kişinin kendisi için şu sırayı önerir [8]:

  1. Acele etmeyin. Birkaç dakika olduğu yerde dinlensin, nefesini toparlasın.
  2. Yan dönün. Sonra kollarından güç alarak dizlerinin ve ellerinin üzerine gelsin.
  3. Sağlam bir şeye ulaşın. Ağır bir koltuk, yatak kenarı ya da sağlam bir sandalye; uzaktaysa emekleyerek yanına gitsin. Tekerlekli sandalye ya da kayabilen tabure kullanmayın.
  4. Bir ayağı yere basın. Mobilyaya tutunarak, bir dizi yerdeyken diğer ayağını yere düz bassın.
  5. Yavaşça kalkın ve hemen oturun. Kalkar kalkmaz koltuğa otursun ve dinlensin [8].

Siz bu sırada yanında durun, koltuğu sabitleyin, gerekirse dizinin altına katlanmış bir havlu koyun. Herhangi bir adımda ağrı başlarsa, başı dönerse ya da gücü yetmezse durun ve zorlamayın; kişinin o an bulunduğu yerde rahat bir pozisyonda kalmasını sağlayıp 112'yi arayın [6][8].

Bu beceri önceden çalışılabilir. İskoçya'da Glasgow Caledonian Üniversitesi'nin 65 yaş ve üzeri 61 kişiyle yürüttüğü 2026 tarihli randomize pilot çalışmada, beş hafta boyunca haftada 20 dakikalık yerden kalkma eğitimi alanların %100'ü sırtüstü yatıştan kendi başına kalkabilirken yalnızca video izleyen grupta bu oran %63 kaldı [11]. Bir fizyoterapistle bu hareketleri düşme olmadan önce prova etmek, gerçek bir düşmede yerde kalma süresini kısaltabilir [11].

Kalkamıyorsa: Ambulans Gelene Kadar Yerde

Almanya'dan 2026 tarihli bir derleme, düşen 65 yaş ve üzeri kişilerin yarısının kendi başına kalkamadığını ve yardım beklemek zorunda kaldığını yazar; uzun süre yerde kalanlarda günlük işlerden geri çekilme, bağımlılığın artması ve bir yıl içinde bakımevine geçme riski yükselir [9]. İngiltere'den 2025 tarihli sistematik derleme ise ambulans ve toplum ilk yanıt ekiplerinin bir saat ya da daha uzun süre yerde kalan hastaları hastaneye götürmesinin önerildiğini bildirir [10]. Yani "bekleyelim, belki kendi kalkar" yaklaşımı zaman kaybettirir.

112'yi aradıktan sonra:

  • Yalnız bırakmayın. T.C. Sağlık Bakanlığı'nın kırık eğitim sunumu, ilk yardımcının yardım çağırırken bile hastayı yalnız bırakmamasını ister [3].
  • Üstünü örtün. Battaniye, mont ya da havlu; soğuk zemin vücut ısısını hızla düşürür [8].
  • Kırık ya da omurga şüphesi varsa bulunduğu pozisyonda bırakın. Türk Kızılay, kırık olan bölge sabitleninceye kadar yaralının hareket ettirilmemesini ister [1].
  • Ağrısı yoksa küçük hareketler yapsın. Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS), yardım bekleyen kişinin kollarını ve bacaklarını hafifçe oynatmasını, yaklaşık 30 dakikada bir pozisyon değiştirmesini önerir [8]. Kırık şüphesi olan birinde bu öneri geçerli değildir.
  • Yiyecek ve içecek vermeyin [1].
  • Bilgileri hazırlayın. Ne zaman düştüğünü (ya da en son ne zaman ayakta görüldüğünü), kullandığı ilaçları, kronik hastalıklarını ve kimlik kartını ekibe verin; kapıyı açık bırakın, apartman girişini aydınlatın. Bekleme dakikaları için ambulans gelene kadar yapılacaklar rehberimiz ayrı bir kontrol listesi sunar.

Yapılmaması Gerekenler

  • Kolundan ya da koltuk altından tutup çekerek kaldırmak [8].
  • "Hadi bir yürü bakalım" diyerek ağrıyan bacağın üzerine bastırmak; kırık şüphesinde yürütmek [2][3].
  • Şekil bozukluğu olan bacağı ya da kolu düzeltmeye çalışmak [2].
  • Kırık ihtimali varken su, çay ya da yiyecek vermek [1].
  • Kalça ya da bacak yaralanmasında ayakları yukarı kaldırmak [2].
  • Başını çarpıp "iyiyim" diyen ve kan sulandırıcı kullanan birini sabaha kadar beklemek [7].
  • Düşmeyi hekimden saklamak. Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmelliyet Enstitüsü (NICE) kılavuzu, rutin görüşmelerde kişiye son bir yılda düşüp düşmediğinin sorulmasını önerir [6]; siz de evde ara ara "son zamanlarda düştün mü?" diye sorun.

Düşme "Geçti" Sayılmaz: Sonraki Günler

Birleşik Krallık Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmelliyet Enstitüsü (NICE) Nisan 2025 tarihli düşme kılavuzunda, son bir yılda düşmüş ve şu ölçütlerden birini taşıyan kişilere kapsamlı düşme değerlendirmesi önerir: düşmede yaralanıp tıbbi ya da cerrahi tedavi gerekmesi, düşmeyle ilişkili bilinç kaybı, düştükten sonra kendi başına kalkamama ve son bir yılda iki veya daha fazla düşme [6]. Bu değerlendirme ilaçları, dengeyi, görmeyi ve evdeki riskleri birlikte ele alır.

Pratikte bunun anlamı şu: yaralanmasız bir düşmeden sonra bile aynı hafta aile hekimine ya da geriatri polikliniğine gidin ve hekime üç şey söyleyin: düşmenin nasıl olduğu, öncesinde baş dönmesi ya da bayılma olup olmadığı ve kişinin kendi başına kalkıp kalkamadığı [2][6]. Yeni başlanan ya da dozu değişen bir ilaç varsa ilaç listesini götürün.

Yaşa göre birkaç not:

  • 65-74 yaş: 112 verisinde bu grupta düşmelerin yaklaşık yarısı (%50,4) ev dışında, örneğin sokakta ya da sağlık kuruluşunda gerçekleşiyor [5]. Dışarıda düşen biri için de aynı dört kontrol geçerlidir.
  • 85 yaş ve üzeri: Düşmelerin %71,1'i yaşanan mekânda [5]. Bu yaş grubunda "küçük düştü" denen her olayı ciddiye alın; kendi başına kalkamama tek başına değerlendirme nedenidir [6].
  • Çocuklar: Çocuklarda düşmenin seyri ve 112 ölçütleri farklıdır; ayrıntılar için çocuklarda acil durumlar rehberimize bakın.

Yalnız Yaşayan Bir Yakınınız İçin Hazırlık

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verisinde 1.750.900 yaşlı tek başına yaşıyor [4]. Bu kişiler düştüğünde ilk yardım adımlarını uygulayacak kimse yoktur; bekleme süresi uzadıkça risk de büyür [9][10]. Birkaç basit düzenleme bu süreyi kısaltır:

  • Telefon yere düşse de ulaşılabilir olsun. Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS), telefona ya da alarma ulaşılamıyorsa duvara veya yere vurarak, bağırarak dikkat çekmeyi önerir [8]; telefonu cepte ya da boyunda taşımak bu ihtiyacı azaltır.
  • Günlük haber saati belirleyin. Sabah ve akşam aynı saatte kısa bir telefon görüşmesi; cevap gelmezse bir komşu ya da kapıcı kontrol etsin.
  • Komşuya yedek anahtar bırakın. 112 ekibinin kapıda beklememesi dakika kazandırır.
  • Yerden kalkmayı prova edin. Yukarıdaki beş adımı, düşme yokken bir fizyoterapist eşliğinde çalışmak gerçek anda işe yarar [11].

Evde bakım sürecinin diğer yönleri için yaşlı bireylerde evde bakım ve ambulans desteği yazımıza göz atabilirsiniz.

Düşmeden Sonraki Kontrollere Ulaşmak

Düşme anında kırık, baş yaralanması ya da kalkamama varsa aranacak numara her zaman 112'dir; özel ambulans bu durumda 112'nin yerine geçmez.

Asıl zorluk çoğu zaman acil servisten sonra başlar. Örneğin banyoda kayıp kalça ameliyatı olan, artık asansörsüz bir binanın dördüncü katından merdiven inemeyen 82 yaşındaki bir babanın ortopedi kontrolüne, dikiş aldırmaya ya da fizik tedavi değerlendirmesine götürülmesi gerekir. Nova Ambulans'ın evden hastaneye nakil hizmeti bu kontrol günlerinde sedyeyle merdivenden indirmeyi, hastaneye götürmeyi ve eve geri getirmeyi üstlenir; aradığınızda randevu saatini, kaçıncı katta oturduğunuzu ve asansör olup olmadığını söylemeniz yeterlidir: 0216 339 00 39.

Sıkça Sorulan Sorular

Yaşlı biri düştüğünde hemen kaldırılır mı?

Hayır. Türk Kızılay İlk Yardım Cep Kitabı 2025'in genel kuralı, hasta ya da yaralının zorda kalmadıkça hareket ettirilmemesidir [1]. Önce bilincini ve nefesini, başını çarpıp çarpmadığını, kalçasında ya da bacağında ağrı, şekil bozukluğu veya kısalma olup olmadığını kontrol edin [2]. Bu bulgulardan biri varsa ya da kendi başına kalkamıyorsa 112'yi arayın. Yaralanma yoksa onu siz kaldırmayın; Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) önerisine göre önce yan dönüp dizlerinin üzerine gelmesine, sonra sağlam bir mobilyaya tutunarak kendi gücüyle yavaşça kalkmasına yardım edin [8].

Yaşlı düştükten sonra hangi durumlarda 112 aranmalı?

Bilinç kaybı ya da bilinç bulanıklığı, nefes sorunu, kalça veya bacakta şiddetli ağrı, şekil bozukluğu, bacakta kısalma, ayağa basamama, baş yaralanmasından sonra kusma ya da geçmeyen baş ağrısı, boyun veya sırt ağrısı ve kişinin yerden kendi başına kalkamaması 112'yi aramak için yeterli nedenlerdir [1][2][6][7]. T.C. Sağlık Bakanlığı İlk Yardım Eğitim Kitabı (Mayıs 2025) ayrıca durum yaşamı tehdit ediyorsa, kötüleşebilecekse ya da hareket ettirmek daha fazla yaralanmaya yol açabilecekse ve yanıttan emin değilseniz 112'nin aranmasını ister [2].

Kan sulandırıcı kullanan yaşlı başını çarptıysa ne yapmalı?

Belirti olmasa da aynı gün acil servise gidin. Birleşik Krallık Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmelliyet Enstitüsü (NICE) 2023 baş yaralanması kılavuzu, antikoagülan ya da antiplatelet ilaç (yalnızca tek başına aspirin hariç) kullanan ve başını çarpan kişinin ambulans ekipleri ve aile hekimleri tarafından hastane acil servisine yönlendirilmesini önerir [7]. Bilinç bulanıklığı, kusma ya da giderek artan baş ağrısı varsa kişiyi kendiniz taşımayın, 112'yi arayın [2].

Yaşlı yerden kalkamıyorsa ve ambulans bekleniyorsa ne yapılır?

Kişiyi yalnız bırakmayın, üstünü battaniye ya da montla örtün ve su dahil hiçbir yiyecek ya da içecek vermeyin [1][3][8]. Kırık ya da omurga yaralanması şüphesi varsa bulunduğu pozisyonda kıpırdatmayın [1]. Ağrısı olmayan biri ise Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) önerisine göre kollarını ve bacaklarını hafifçe oynatabilir, yaklaşık 30 dakikada bir pozisyon değiştirebilir [8]. Yerde ne kadar süre kaldığını tahmin edip ekibe söyleyin: bir saat ya da daha uzun süre yerde kalanlar hastaneye götürülmesi önerilen grup içindedir [10].

Düştü ama yaralanmadı, yine de doktora gitmeli mi?

Evet, aynı hafta içinde aile hekimine ya da geriatri polikliniğine gidin. Birleşik Krallık Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmelliyet Enstitüsü (NICE) 2025 düşme kılavuzu; düşmede yaralanıp tedavi gereken, düşmeyle ilişkili bilinç kaybı yaşayan, düştükten sonra kendi başına kalkamayan ya da son bir yılda iki veya daha fazla kez düşen kişilere kapsamlı düşme değerlendirmesi önerir [6]. Bu değerlendirme ilaçları, dengeyi ve evdeki riskleri birlikte ele alır.

Acil Durumda Hızlı Destek

İstanbul genelinde 7/24 acil ambulans hizmeti. Hızlı müdahale, tam donanımlı ekip.

Hemen Arayın: (0216) 339 00 39WhatsAppAcil Ambulans Hizmetini İnceleyin

Ortalama yanıt süresi: 15 saniye

İlgili Yazılar

Eğitim

Köpek ve Kedi Isırığında İlk Yardım: Kuduz Riski, 15 Dakika Yıkama ve Ne Zaman 112?

Köpek ya da kedi ısırdığında veya tırmaladığında yarayı hemen bol su ve sabunla en az 15 dakika yıkayın, kanıyorsa doğrudan bastırın, temiz bir bezle örtün ve aynı gün bir sağlık kuruluşuna gidin. Kuduz belirtiler başladıktan sonra tedavi edilemez; aşı gerekip gerekmediğine hekim karar verir. Bastırmakla durmayan kanamada ya da hayati tehlikede 112'yi arayın.

Eğitim

Mantar Zehirlenmesi Belirtileri ve İlk Yardım: Kaç Saatte Başlar, Ne Zaman 112?

Doğadan toplanmış ya da kaynağı bilinmeyen mantar yedikten sonra bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı ya da başka bir belirti başlarsa, hangi saatte başlarsa başlasın 112'yi arayın; kusturmayın, ağızdan bir şey vermeyin. Belirtisi olmayanlar da, bahçede ya da parkta mantar yiyen çocuk dahil, hastanede değerlendirilmeli; 112'yi arayıp durumu anlatın, çünkü karaciğere zarar veren amatoksinde belirtisiz dönem ortalama 8-10 saat sürer. Ulusal Zehir Danışma Merkezi (UZEM) 114 bilgi verir, 112'nin yerine geçmez.

Eğitim

Kene Isırığında İlk Yardım: Doğru Çıkarma Tekniği ve Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Kararı

Bir kene cilde yapıştığında olay yerindeki kişinin adım adım doğru müdahalesi: eldivenli ince cımbızla baş kısmından yatay ve sabit çekme, alkol–benzin–sigara yasağı, çıkarılan kenenin şeffaf poşetle saklanması, 1–14 gün Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) izlem takvimi, yüksek ateş, halsizlik, kanama, yaygın kas ağrısı gelişince 112 kararı ve enfeksiyon hastalıkları kliniğine güvenli nakil — Türk Kızılay İlk Yardım Cep Kitabı 2025, T.C. Sağlık Bakanlığı Mayıs 2025 İlk Yardım Eğitim Kitabı, Türk Kızılay Esenyurt İlk Yardım Eğitim Merkezi 2024 verbatim protokolü, T.C. Sağlık Bakanlığı KKKA Bilim Kurulu değerlendirmesi, Karanfil ve arkadaşları 2026 (n=7776 Türkiye ulusal sürveyansı) ile Güllü ve arkadaşları 2025 (n=1103 18-hastane erişkin kohortu) çalışmaları, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2025 KKKA bilgi notu, Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) vektör derlemesi ve Norman ve arkadaşları 2025 Avrupa bölgesi derlemesi temelinde.

Nova Ambulans Sağlık Kurulu
Acil tıp hekimleri, paramedikler ve klinik koordinatörlerden oluşan içerik kurulumuz tarafından dönem dönem incelenir.
Ekibi Tanı

Popüler Ambulans Konu Kümeleri

İlginizi çekebilir

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez. Acil durumda 112’yi veya 0216 339 00 39’u arayın.

    Acil ÇağrıWhatsApp